Regularny sezon na naszym podwórku zaczyna się za przysłowiowe pięć minut, więc wypada się pochylić nad zmianami w Przepisach Gry w Piłkę Nożną i wytycznymi dla sędziów przed sezonem 2024/2025. Oczywiście, dobrze gdyby Przepisy Gry znali wszyscy, wtedy zawsze każdemu jest łatwiej.
IFAB, czyli…
The International Football Association Board, czyli ciało stanowiące o zmianach w Przepisach Gry składa się z pięciu podmiotów tj. cztery brytyjskie stowarzyszenia piłkarskie (Anglia, Szkocja, Walia i Irlandia Północna) z jednym głosem każde oraz FIFA obejmująca pozostałe 207 stowarzyszeń krajowych z czterema głosami. Te wszystkie pięć organów zapewnia, że prawa są przestrzegane z poszanowaniem tradycji piłki nożnej, jak również jej międzynarodowej rzeczywistości. IFAB obraduje zwykle w lutym lub marcu na zmianę w kraju stanowiącym Wielką Brytanię i wprowadza zmiany do Przepisów Gry.
Moim zdaniem zmiany są wprowadzane za często i mając prawie 30 letnie doświadczenie w tej materii mogę stwierdzić, że jak często zmiany są wprowadzane, tak często są później modyfikowane i raz jest tak, a za moment odwrotnie. Często też drobniejszych aspektach wraca się do punktu wyjścia.
Widać, że chyba taki już jest obecny świat, gdzie wszystko dzieje się dynamicznie, a często również i nieprzewidywalnie. Na marginesie mogę powiedzieć, że wielu zawodników uczestniczących w „spektaklach” najniższych lig piłkarskich w naszym kraju zna przepisy najlepiej mimo, iż nigdy nie skalali się przeczytaniem choć jednej strony Przepisów Gry, która jest lekturą wręcz obowiązkową. Generalnie zasada jest taka, że im niższe umiejętności piłkarskie zawodnika tym „większa” wiedza w tym zakresie. Czym mniejsza kultura gry, tym więcej zawodnik ma do powiedzenia na boisku.
Wracając do zmian, to najważniejszą zmianą jest współpraca na linii kapitan drużyny — sędzia w celu poprawy wizerunku gry.
Kapitan drużyny – sędzia
Dialog (komunikacja) sędziego głównego z kapitanami drużyn będzie polegać na tym, że sędziowie będą im wyjaśniać kluczowe decyzje dotyczące zdarzeń podczas meczu, łącznie z przekazaniem ustaleń między sędzią głównym, a sędzią VAR. Komunikacja ma przebiegać w zwięzły i precyzyjny sposób i tylko kapitan może rozmawiać z sędzią podczas wyjaśniania decyzji z zachowaniem wzajemnego szacunku.
Zawodnik ignorujący wyłączną rolę kapitana lub zbliżający się do sędziego wykazujący jakiekolwiek oznaki braku szacunku lub sprzeciwu, zostanie ukarany żółtą kartką, a reakcja sędziego będzie stanowcza i konsekwentna. Jeżeli bramkarz jest kapitanem drużyny to trener wyznaczy jednego zawodnika z pola, który będzie miał prawo zastąpić kapitana podczas wyjaśnień sędziego, gdy bramkarz jest daleko od akcji.
Przy okazji wyeksponowano poniższe zapisy:
- zawodnik, który zachowuje się w sposób lekceważący w stosunku do sędziego — zarówno słowem jak i czynem poprzez np. wymachiwanie rękoma, rzucanie piłką — zostanie ukarany żółtą kartką,
- zawodnik, który gestami lub słownie domaga się, aby jego przeciwnik otrzymał żółtą kartkę, zostanie ukarany żółtą kartką,
- gdy zawodnicy otaczają arbitra co jest mobbingiem wobec jego osoby, to sędzia musi podjąć odpowiednie sankcje dyscyplinarne włącznie z karami napomnienia żółtymi kartkami,
- każda osoba funkcyjna w strefie technicznej, która zachowuje się w sposób nieodpowiedzialny i nie dba o wizerunek meczu, otrzyma karę indywidualną (żółta lub czerwona kartka w zależności od wagi przewinienia).
Przy okazji corocznych zmian przypomniano o konieczności posiadania przez kapitana drużyny opaski identyfikacyjnej, która może mieć również napis „kapitan” lub literę C.
Rzut karny
Doprecyzowano sposób wykonania rzutu karnego. Piłka ustawiona na punkcie karnym podczas wykonywania tego rzutu musi być nieruchoma z częścią piłki dotykającą lub znajdującą się nad środkiem oznaczenia tego punktu, a słupki bramki, poprzeczka i siatka bramkowa nie mogą się poruszać.
Napomnienia i wykluczenia
Zawodnik otrzyma napomnienie w postaci żółtej kartki za niesportowe zachowanie, gdy:
- zagra piłkę ręką w celu przeszkodzenia lub przerwania korzystnej akcji, z wyjątkiem sytuacji, gdy sędzia przyznaje rzut karny za nierozmyślne zagranie piłki ręką,
- pozbawi drużynę przeciwną bramki lub realnej szansy na zdobycie bramki przez nierozmyślne zagranie piłki ręką, a sędzia przyznaje rzut karny.
Zawodnik zostanie wykluczony z gry poprzez pokazanie czerwonej kartki:
- jeżeli pozbawi drużynę przeciwną bramki lub realnej szansy na zdobycie bramki, poprzez dopuszczenie się rozmyślnego zagrania piłki ręką (poza bramkarzem we własnym polu karnym).
Podczas wykonywania rzutu karnego zanim piłka jest w grze i ma miejsce jedna z następujących sytuacji:
- zawodnik drużyny wykonującej rzut karny ukarany zostanie żółtą kartką za naruszenie przepisów gry tylko wtedy, gdy to naruszenie przepisów wyraźnie wpłynęło na bramkarza
- zawodnik, który naruszył przepisy, zagra piłkę lub atakuje przeciwnika w walce o piłkę a następnie zdobędzie bramkę, spróbuje zdobyć bramkę lub stworzy sytuację bramkową.
Analogicznie jest w sytuacji naruszenia przepisów gry przez współpartnera bramkarza, który zostanie ukarany żółtą kartką lub sytuacji, gdy to naruszenie przepisów gry wyraźnie wpłynęło na wykonawcę rzutu karnego lub gdy zawodnik naruszający przepisy gry zagra piłkę lub atakuje przeciwnika w walce o piłkę a następnie zdobędzie bramkę, spróbuje zdobyć bramkę lub stworzy sytuację bramkową.
Przy okazji zmian w Przepisach Gry IFAB uszczelnił przepisy gry w kwestii ochraniaczy piszczeli. Od teraz muszą być one odpowiedniej wielkości, poza faktem sporządzenia ich z odpowiedniego materiału i stanowienia odpowiedniej ochrony. Skończy się parodia z ochraniaczami wielkości 15-20 cm, które były niejednokrotnie używane przez zawodników.
Reszta zmian w Przepisach Gry ma charakter redakcyjny i umożliwiający zmiany w regulaminach rozgrywek o dopisanie możliwości dodatkowej wymiany zawodników w sytuacji wstrząsu mózgu.
Moim zdaniem nie są to zmiany wybitnie rewolucyjne, choć na pewno należy pochwalić wprowadzenie zmiany w kwestii wyłącznej roli kapitana drużyny w kontaktach z sędzią zawodów.
